เข้าใจระบบแกน N, E, Z ในกล้อง Total Station
อัปเดตล่าสุด: 2026-07-30 · 211 ผู้เข้าชม
เข้าใจระบบแกน N, E, Z ในกล้อง Total Station
หัวใจสำคัญของการกำหนดตำแหน่งบนโลกจริงในงานสำรวจ คือการใช้ระบบพิกัดฉากราบและระดับ ซึ่งอ้างอิงทิศทางจริงตามเข็มทิศ ดังนี้
1. ความหมายของแกน N, E, Z หน้างาน
- แกน N (Northing): แกนแนวเหนือ-ใต้ (เทียบเท่าแกน Y ทางคณิตศาสตร์) ค่าจะเพิ่มขึ้นเมื่อไปทาง ทิศเหนือ (+) และลดลงเมื่อไปทาง ทิศใต้ (-)
- แกน E (Easting): แกนแนวตะวันออก-ตะวันตก (เทียบเท่าแกน X ทางคณิตศาสตร์) ค่าจะเพิ่มขึ้นเมื่อไปทาง ทิศตะวันออก (+) และลดลงเมื่อไปทาง ทิศตะวันตก (-)
- แกน Z (Elevation): ค่าระดับความสูงในแนวตั้งฉาก ค่าจะเพิ่มขึ้นเมื่อ สูงขึ้น (+) และลดลงเมื่อ ต่ำลง (-)
2. ข้อแตกต่างสำคัญ: คณิตศาสตร์ vs งานสำรวจ
3. หลักการคำนวณของกล้อง Total Station
กล้องจะทำการยิงวัดค่าพื้นฐาน 3 ค่าก่อน ได้แก่ มุมราบ (HA), มุมดิ่ง (VA) และ ระยะเฉียง (SD) จากนั้นระบบจะใช้ตรีโกณมิติแตกค่าเป็น:
- ระยะราบ (HD) คำนวณร่วมกับมุมทิศทาง (Azimuth) ได้เป็นค่าต่างพิกัด Delta N, Delta E
- ระยะต่างระดับ (VD) คำนวณร่วมกับความสูงกล้อง (HI) และความสูงเป้า (HR) ได้เป็นค่าระดับ Z
ก่อนเริ่มงานทุกครั้ง ให้เช็กรูปแบบการป้อนค่าของกล้องว่าใช้ลำดับ N, E, Z หรือ E, N, Z เพราะกล้องแต่ละแบรนด์กำหนดลำดับไม่เหมือนกัน หากป้อนสลับแกน พิกัดตำแหน่งอาคารจะพลิกหมุนไป 90 ํ ทันที
