ค่า Scale Factor และการชดเชยระยะทางในพื้นที่สูงและกว้าง

ค่า Scale Factor และการชดเชยระยะทางในพื้นที่สูงและกว้าง

     ในการสำรวจขนาดใหญ่ ระยะทางที่วัดได้บนดินจริง (Ground Distance) จะไม่เท่ากับระยะทางบนแผนที่ระบบพิกัด UTM (Grid Distance) เนื่องจากความโค้งของโลกและระดับความสูงพื้นที่ จึงต้องใช้ Scale Factor ในการปรับแก้ระยะทางให้ถูกต้อง

1. ค่า Factor หลัก 3 ตัว

• Grid Scale Factor (k): ค่าปรับแก้จากการแปลงผิวโลกโค้งลงบนระนาบแผนที่ UTM
  

             Central Meridian (กลางโซน) : k = 0.9996

             ขอบโซน : k > 1.0000

• Elevation Factor (E_f) : ค่าปรับทอนระยะทางจากความสูงภูมิประเทศลงสู่ระดับน้ำทะเลปานกลาง (MSL) ยิ่งพื้นที่สูง ระยะบน MSL จะยิ่งสั้นกว่าบนดินจริง
  
• Combined Scale Factor (CSF): ค่าผลคูณรวมสำหรับใช้ปรับแก้ขั้นสุดท้าย
  
             CSF = k x E_f

2. สูตรการแปลงระยะทาง

• ดินจริง   แผนที่ (Ground to Grid):
  

• แผนที่   ดินจริง (Grid to Ground):

3. ผลกระทบในพื้นที่สูงหรือกว้างมาก

• พื้นที่สูง : หากไม่นำค่าความสูง (E_f) มาคำนวณ ระยะที่วัดส่องกล้องจริงบนดินจะไม่ตรงกับระยะในแบบแปลน
• พื้นที่กว้าง/งานแนวยาว : งานถนน รถไฟ หรือสายส่งไฟฟ้า ค่า k จะเปลี่ยนตลอดเส้นทาง หากไม่ปรับตามตำแหน่งจริง จะเกิดความคลาดเคลื่อนสะสมที่ปลายทาง

  2 ข้อควรระวังและ Error Prevention

• ระบุประเภทระยะบนแบบแปลนให้ชัด : งานอาคารทั่วไปนิยมใช้ระยะ Ground (1:1) แต่งานโครงสร้างพื้นฐานยาวๆ มักอิงพิกัด Grid UTM ต้องเช็กให้ชัวร์ก่อนนำไปวางผัง
  
• ห้ามใช้ CSF ค่าเดียวครอบคลุมทั้งโครงการสูง-ต่ำ : พื้นที่ที่มีความสูงต่างกันมากๆ ควรคำนวณ CSF แยกตามบล็อกความสูงเพื่อป้องกันความคลาดเคลื่อนสะสม