ค่าพิกัด N E Z ที่ใช้ในกล้องสำรวจคืออะไร และเอามาจากไหน

ในงานสำรวจด้วยกล้องสำรวจ เช่น กล้อง Total Station ค่าพิกัด N, E, และ Z เป็นระบบที่ใช้เพื่อระบุตำแหน่งของจุดใดๆ ในพื้นที่สามมิติ โดยแต่ละตัวมีความหมายดังนี้:

• N (Northing): คือ ค่าพิกัดในแนวเหนือ-ใต้ แสดงตำแหน่งตามแนวแกน Y ของระบบพิกัดฉาก
• E (Easting): คือ ค่าพิกัดในแนวตะวันออก-ตะวันตก แสดงตำแหน่งตามแนวแกน X ของระบบพิกัดฉาก
• Z (Elevation): คือ ค่าความสูงของจุดนั้นๆ โดยอ้างอิงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง (Mean Sea Level - MSL) หรือ Datum อื่นๆ ที่กำหนด

ค่าพิกัด N E Z เอามาจากไหน?

ค่าพิกัด N E Z สามารถได้มาจากหลายแหล่ง ขึ้นอยู่กับวิธีการสำรวจและข้อมูลที่มีอยู่:

1. จากจุดควบคุม (Control Points):
   • จุดควบคุมคือหมุดหรือจุดที่ทราบค่าพิกัด N E Z ที่แม่นยำอยู่แล้ว
   • ค่าพิกัดของจุดควบคุมเหล่านี้ได้มาจากการสำรวจด้วยวิธีการที่มีความแม่นยำสูง เช่น การรังวัดด้วยดาวเทียม GNSS (Global Navigation Satellite System) หรือการทำวงรอบ (Traversing) ที่อ้างอิงกับหมุดหลักฐานของหน่วยงานราชการ
   • ในการปฏิบัติงานสำรวจ จะมีการอ้างอิงกล้อง Total Station ไปยังจุดควบคุมเหล่านี้เพื่อกำหนดระบบพิกัดในพื้นที่ทำงาน
2. จากการวัดด้วยกล้อง Total Station:
   • เมื่อตั้งกล้อง Total Station บนจุดที่ทราบค่าพิกัด หรือทำการเซ็ตค่าเริ่มต้นโดยอ้างอิงจุดที่ทราบค่าพิกัดแล้ว กล้องจะสามารถวัดมุมและระยะทางไปยังจุดเป้าหมายอื่นๆ
   • จากข้อมูลมุมและระยะทางเหล่านี้ ร่วมกับค่าพิกัดของจุดตั้งกล้องและค่า Azimuth อ้างอิง กล้องจะสามารถคำนวณค่าพิกัด N E Z ของจุดเป้าหมายได้
   • วิธีการคำนวณนี้อาศัยหลักการทางตรีโกณมิติและระบบพิกัดที่เลือกใช้ (เช่น UTM - Universal Transverse Mercator)
3. จากการใช้ระบบ GNSS (เช่น GPS, GLONASS):
   • เครื่องรับสัญญาณ GNSS สามารถให้ค่าพิกัด N E Z โดยตรง โดยอิงจากสัญญาณดาวเทียม
   • ค่าพิกัดที่ได้จาก GNSS สามารถนำมาใช้เป็นจุดควบคุมสำหรับงานสำรวจด้วยกล้อง Total Station หรือใช้ในการกำหนดค่าเริ่มต้นให้กับกล้อง
4. จากแผนที่และฐานข้อมูลที่มีอยู่:
   • ในบางกรณี อาจมีการนำค่าพิกัดจากแผนที่ภูมิประเทศ หรือฐานข้อมูล GIS (Geographic Information System) มาใช้ในการอ้างอิงเบื้องต้น
   • อย่างไรก็ตาม ค่าพิกัดจากแหล่งเหล่านี้อาจมีความแม่นยำน้อยกว่าการสำรวจภาคสนามโดยตรง

โดยสรุป ค่าพิกัด N E Z ที่ใช้ในกล้องสำรวจมีที่มาจากจุดควบคุมที่ทราบค่าอยู่แล้ว ซึ่งได้จากการสำรวจที่มีความแม่นยำสูง หรือได้จากการคำนวณโดยกล้อง Total Station เอง โดยอ้างอิงจากจุดที่ทราบค่าพิกัดและข้อมูลการวัดมุมและระยะทาง